گرگان نیوز

گرگان نیوز : ترافیک درهم تنیده و مشكل تراكم خودرو و رفت و آمد در معابر و خيابان هاي گرگان از سالهای پایانی دهه ی 70 به نحو بارزی در سطح شهر و به طور خاص در "بافت مرکزی" نمایان شد؛ اما با گذشت چندین سال، شرايط نامناسب ترافيكي، همچنان در شهر حاكم است و گستره زمانی و جغرافیایی آن روز به روز پیچیده تر می شود؛ کلاف سردرگم ترافیک در شهر گرگان در برخی ساعات روز به دلیل حجم بالای ایجاد و تولید سفر، علاوه بر اتلاف وقت و انرژی، قطعاً موجب تحمیل هزینه های سنگین روانی و اجتماعی نیز خواهد شد.

به اعتقاد کارشناسان، مكان‌يابي نامناسب و تجمع مراكز ترافيك‌زا نظير مراكز درماني و تجاری، ادارات، بيمارستان‌ها و مدارس، عدم قاطعيت در عمل به قانون بر عليه متخلفان، نبود مدیریت واحد ترافیک، تعدد و افزايش روزانه سفرهاي غيرضروري درون‌شهري، عدم توسعه آموزش‌هاي شهروندي در حوزه ترافيك، ناکافی بودن ناوگان حمل و نقل عمومی، عدم وجود طرحهای محدویت زا و یا ناکارآمدی طرحهای محدودیت زای موجود و نبود نگاه علمي به موضوع ترافيك از جمله چالش‌های اصلی ترافيك در شهر گرگان است.

کمبود پارکینگ و نبود فرهنگ ترافیک

مسئول اداره حمل و نقل و ترافیک شهرداری گرگان در این باره گفت: فرهنگ راهنمایی و رانندگی در بین مردم از بین رفته است چرا که خیابان های گرگان با همین عرض، جوابگوی دو برابر ظرفیت فعلی خودروهای شهر است؛ اما به دلیل تخلفات مکرر از جمله پارک در محل های مطلقاً ممنوع و یا دور زدن در محل خط ممتد، به وفور در سطح شهر مشاهده می شود.

مهدی بکائیان افزود: قسمتی از حل مشکل ترافیک به عهده شهرداری است از جمله مسئله تأمین پارکینگ که با توجه به اینکه سرانه پارکینگ در گرگان پایین است نیاز است پارکینگ های جدیدی در گرگان احداث شود. اما بخش دیگری از این مشکل به عهده مردم است. در حال حاضر سرویس های حمل نقل عمومی به طور منظم فعالیت دارند و مردم می توانند برای انجام فعالیت های اداری و مراجعه به بافت مرکزی شهر از این سرویس ها استفاده کنند، اما شهروندان برای کوچکترین فعالیت ها از خودرو های شخصی استفاده می کنند.

بکائیان گفت: در حال حاضر، یکی از بزرگترین مشکلات ما، پارک خودروهای شخصی در ایستگاه های حمل و نقل عمومی است؛ در هیچ کجای دنیا مرسوم نیست که راننده ای در ایستگاه های ناوگان حمل و نقل عمومی پارک کند، اما متأسفانه ما شاهد آن هستیم که شهروندان و رانندگان به راحتی در این محل ها پارک می کنند که دلیل اساسی نبود فرهنگ ترافیک است.

پارکینگ هاخالی هستند

بکائیان درباره ی اقدامات شهرداری گرگان جهت ساخت پارکینگ خاطرنشان کرد: شهرداری گرگان در طی سالهای گذشته اقدام به احداث پارکینگ های طبقاتی نموده است از جمله پارکینگ طبقاتی نعلبندان و همچنین پارکینگ طبقاتی عدالت 17؛ اما مشکل اصلی اینجاست که شهروندان از فضای پارکینگ ها استفاده نمی کنند و پارکینگ های موجود اکثراً خالی هستند به عنوان مثال: پارکینگ طبقاتی تعبلندان ظرفیت 420 خودرو و پارکینگ زیادلو، ظرفیت بیش از 60 خودرو را دارد ولی خودروها از پارکینگ استفاده نمی کنند.

بکائیان تأکید کرد: رفع این مشکل نیازمند فرهنگ سازی و ارائه ی آموزش های لازم است که با همکاری سایر نهادهای ذیربط میسر خواهد شد.

وی افزود: بخشی از این مشکل مربوط به میزان جریمه ها بود که بعد از تصویب جریمه های جدید پیش بینی می شود در صورت اعمال قوانین جدید، بخشی از مشکلات بر طرف شود.

پارک آموزش ترافیک

وی درباره ی اقدامات شهرداری گرگان در حوزه ی ارتقاء فرهنگ ترافیک گفت: پارک آموزش ترافیک برای سنین 7 تا 10 سال توسط شهرداری راه اندازی شده است اما آموزش پرورش استقبال چندانی از این پارک نکرده است.

وی ادامه داد: در وضع موجود، نیاز است کتابی به طور مجزا به آموزش ترافیک اختصاص داده شود و در صورتی که آموزش پرورش استان، توانایی انتشار این کتاب را نداشته باشد، شهرداری حاضر است با صرف هزینه، کتابی با این موضوع را به دلیل اهمیت آن در بخش آموزش منتشر کند تا در مدارس تدریس شود.

تعدد مراکز آموزشی در بافت مرکزی / اعمال قانون ضعیف است

بکائیان خاطرنشان ساخت: در خیابان گرگانپارس در ساعات پرتردد شاهد ترافیک بسیار سنگینی هستیم؛ طی بررسی های انجام شده به این نتیجه رسیدیم که بیش از 30 موسسه آموزشی دولتی و غیر دولتی در این خیابان فعالیت دارند.

وی درباره سایر اقدامات شهرداری گفت: بر اساس مصوبات شورای ترافیک بالغ بر 54 خیابان در سطح شهر یک طرفه شده است، خط کشی معابر و چراغدار کردن بیست تقاطع، مرکز کنترل ترافیک و ... از دیگر فعالیت هایی است که جهت کنترل ترافیک توسط ما انجام شده است.

بکائیان افزود: به زودی طرح پارکومتر نیز اجرا می شود؛ در این طرح چون با راهنمایی و رانندگی قرار داد بسته می شود انتظار داریم که پلیس راهور در این طرح، اعمال قانون را به طور جدی انجام دهد.

وی ادامه داد: در خیابان شهید بهشتی با پیشنهاد بنده و هکاری رئیس سابق پلیس راهور، طرح محدودیت تردد وسائط نقلیه شخصی از ساعت 11 الی 14 در روزهای کاری هفته، تصویب و برای مدت کوتاهی اجرا شد که بازخورد مناسبی هم داشت اما در حال حاضر این طرح اجرا نمی شود و پلیس راهور به عنوان مجری، باید پاسخگو باشد.

بکائیان با تأکید بر ضعف در اعمال قانون گفت: بنا به درخواست پلیس راهور در ایستگاه ها نیز تابلوهای حمل با جرثقیل نصب شد همچنین در آئین نامه ها نیز به صراحت تأکید شده است که پارک در ایستگاه ها، تقاطع ها و حاشیه میادین ممنوع است و اجرای این قانون برای تمام رانندگان اجباری است اما همچنان می بینیم که حتی بعد از نصب تابلوها، رانندگان بدون توجه به قوانین در این محل ها پارک می کنند.

تجمع کاربری های جاذب سفر در هسته مرکزی شهر گرگان

یک کارشناس ارشد حمل و نقل درباره ی مشکل ترافیک در بافت مرکزی گرگان گفت: بافت مرکزی شهر دارای کاربری های مختلف است؛ این کاربری ها غالباً تجاری، اداری، آموزشی و تفریحی هستند که جذب سفر بالایی دارند و عمده ی بافت مرکزی گرگان نیز مساحت ناحیه ای کمی دارد و در عین حال انواع کاربری هایی که جذب سفر بالایی دارند را در خود در خود جای داده است.

مهندس گُل گفت: کاربری مسکونی، تولید کننده یا مبدا سفر است؛ به عبارتی سفر از کاربری مسکونی شروع شده و به مناطقی که جذب سفر خوبی دارند ختم می شود؛ حال اگر مناطق با پتانسیل بالای جذب سفر در قمستی که تراکم و مساحت کمی دارد قرار بگیرد، منجر به ایجاد ترافیک می شود.

عدم همخوانی در عرضه و تقاضا

وی اظهار داشت: در بحث ترافیک دو تعریف مهم و مرتبط داریم با عنوان عرضه و تقاضا. تقاضا، پتانسیلی است که باعث می شود سفر بین مبداء و مقصد ایجاد شود. عرضه نیز خدمات و امکاناتی است برای آنکه شهروندان از مبداء به مقصد برسند؛ خیابان، تقاطع ها و چراغ ها، ناوگان حمل ونقل عمومی و ... همگی جزو تعریف عرضه به حساب می آیند.

وی ادامه داد: هر زمان بین عرضه و تقاضا تعادل وجود داشته باشد، مشکل ترافیکی به وجود نمی آید. در همین راستا اگر عرضه نیز بیشتر از تقاضا باشد طبیعتاً باز هم شرایط ایده آل خواهد بود. بنابراین اگر تعداد تقاضا و بار ترافیکی بیشتر از خدماتی باشد که ارائه می شود، مشکلات ترافیکی به وجود خواهد آمد.

این کارشناس ارشد ترافیک گفت: در بسیاری از خیابان های گرگان میزان عرضه متناسب با تقاضا رشد نداشته است؛ در هسته مرکزی گرگان، خودرو ها مرتباً باید ترمز و توفق کامل داشته باشند و در ساعات اوج ترافیک در خیابانی مانند ولیعصر سطح ترافیک به حدی است که این خیابان، کمترین خدمات ترافیکی را به شهروندان ارائه می دهد.

مهندس گل افزود: ایجاد و عرضه خدمات ترافیکی، بسیار هزینه بر است و در موازات آن تقاضا به سرعت در حال رشد است. به طور مثال کارهایی که در جهت افزایش خدمات می توان کرد ایجاد معابر جدید و یا خیابان های موازی و یا تأسیس پارکینگ های طبقاتی است و شهرداری ها از نظر ایجاد عرضه یا امکانات مناسب شهری با محدودیت های اجرایی و یا اعتباری، مواجه هستند.

مدیریت تقاضا مقدم بر عرضه خدمات ترافیکی

وی ادامه داد: در بخش عرضه، هر خدماتی که ارائه شود محبوبیت ایجاد می کند. به طور مثال افزایش عرض خیابان ها باعث می شود خودروها تمایل بیشتری برای استفاده از آن خیابان داشته باشند. اما مدیریت تقاضا عملکرد عکس دارد؛ به این صورت که محبوبیت ها را حذف کرده و محدویت هایی مانند طرح های ترافیکی یا زوج و فرد کردن خودروها ایجاد می کند. در نتیجه بار ترافیکی یک معبر را کاهش می دهد. به طور مثال حذف پارک حاشیه ای در خیابان ها باعث می شود راننده یا به سمت استفاده از پارکینگ های طبقاتی برود یا از خودرو شخصی خود استفاده نکند به عبارتی با حذف پارک حاشیه ای در یک خیابان محبوبیت آن را کم کرده ایم و در نتیجه بار ترافیکی آن را کاهش داده ایم.

مهندس گل در خصوص ارائه راهکارهای اجرایی برای حل معضل ترافیک گفت: باید محدودیت ها کم کم در خیابان های گرگان اجرا شود؛ ممنوعیت پارک حاشیه ای در خیابان ولیعصر اجرا شد ولی به دلیل عدم اعمال مناسب مقررات این طرح با شکست رو به رو شد و در بسیاری از موارد شاهد آن هستیم که رانندگان در مقابل تابلوی حمل با جرثقیل پارک می کنند.

وی اضافه کرد: بعد از تصویب قوانین جدید انتظار می رفت که بسیاری از مشکلات بر طرف شود، اما از آنجا که این مصوبات به طور جدی پیگیر نشد، تأثیر چندانی بر ترافیک نداشته است. البته راهنمایی رانندگی هم با مشکلاتی همچون کمبود نیروی انسانی رو به است که انتظار می رود به زودی با برطرف شدن مشکلات پیش رو اعمال قانون جدی تر پیگری شود.

در نگاه صاحب نظران، زنجیره ی حمل و نقل و ترافیک متشکل از 3 حلقه ی مدیریت ترافیک، وسائط نقلیه و شبکه ی ارتباطی می باشد؛ همگان بر نقش اثرگذار مدیریت ترافیک و اهمیت ویژه ی آن نسبت به سایر بخشها در روان سازی ترافیک صحه می گذارند؛ مدیریت ترافیکی کارآمد زمانی محقق خواهد شد که تمامی دستگاههای اجرایی مرتبط، ضمن حرکت در راستای تحقق مدیریت واحد ترافیکی، به وظایف خود در این حوزه به درستی عمل کنند؛ چرا که حل مشکل ترافیک عزم جدی همه ارگان های اجرایی ذی مدخل و نیز همراهی و همکاری شهروندان را می طلبد و در این بین، تخصیص اعتبارات مالی ویژه از جانب دولت، جهت توسعه معابر در مرکز استان گلستان، بسیار ضروری به نظر می رسد.

ویژه نامه استانی روزنامه همشهری - 28 دی 1390